X
تبلیغات
رایتل

کبوتر ایرانی‌ در کانادا

کبوتر مایه‌رو و کبوتر بالا و پایین کن (کبوتر نوین بلندپرواز ایرانی)

درود بر دوستان گرامی،

در اواسط تیر ماه هستیم و خیلی از مسابقات انجام شده. اکنون زمان پاک‌سازی گنجه‌ها از کبوتران ضعیف‌تر است. ما همیشه به دوستان گفته‌ایم در این قسمت سخت‌گیر باشید. هر چه سخت‌گیرتر باشید در آینده کبوتران بهتری خواهید داشت. برای خود یک استاندارد از کبوتر ایده‌آل پرشی بنویسید و هر کبوتری را که با آن همخوانی نداشت از چرخه خارج کنید. در این مرحله شاید تا ۹۰٪ کبوترها را هم مجبور شوید خارج کنید. اما همین امر باعث می‌گردد که در سال‌های بعدی به کبوتران خیلی بهتری برسید. 

ما در مقالات گذشته در مورد استاندارد کبوتر پرشی و آنچه ایده‌آل است بسیار گفته‌ایم. آنها را چه روی زمین که سی درصدِ شناخت کبوتر است و چه در آسمان بررسی کرده‌ایم. پس به تکرار مکررات نمی‌پردازیم. 

کبوترهای بلند پرواز ایرانی از نظر مایه‌گیر شدن به دو دسته اصلی تقسیم می‌گردند. دسته اول آنهایی که اصطلاحأ بالا و پایین می‌کنند و دسته دوم آنهایی که به دل مایه می‌چسبند. سوال اینست که کدام نوع بهتر هستند و چرا؟

برای بهتر بررسی کردن، باید اول به شرایط آب و هوایی نظری انداخت. ایران به عنوان کشوری که رو به خشکی مفرط از بی‌آبی و گرمای مزاید  می‌رود، در اکثر نقاط پرش برای کبوتران بسیار سخت و نفس‌گیر می‌شود. این با در نظر نگرفتن آلودگی هوا و به شرط هوای تمیز است که اگر آلودگی را به آن اضافه کنیم دیگر شرایط از وضعیت بد به وخیم تمایل پیدا می‌کند. وجود این نوع آب و هوا مسلمأ کبوتر مقاوم می‌طلبد. کبوتری که بتواند از پس این شرایط بر بیاید. 

در قدیم اکثر شهرهای ایران آب و هوایی معتدل و چهار فصل داشته و بقول قدیمی‌ها ییلاق و قشلاق‌های دلچسبی در این سرزمین خوش آب و هوا وجود داشته. این مهم بر سبک و سیاق کبوترپرانی نیز تاثیر به سزایی گذاشته که مهمترین آنها سبک پرش بالا و پایین کردن و نمایش دادن کبوترها بود. در یک آب و هوای معتدل کبوترها به راحتی به دل مایه رفته ساعتی پریده و پایین می‌آیند و دوباره اوج می‌گیرند. این کار در طول روز چندین بار تکرار می‌گردد که به آن "نمایش" می‌گویند. کبوتر در یک آب و هوای معتدل به راحتی چندین بار بالا و پایین می‌کند بی‌آنکه فشاری را متحمل گردد.  البته از نظر آناتومی کبوتر این بالا و پایین کردن‌ها را جهت دریافت اکسیژنِ بیشتر انجام می‌دهد. همانطور که می‌دانیم هر چقدر از سطح زمین بالاتر می‌رویم اکسیژن رقیق‌تر شده و عمل تنفس سخت‌تر می‌گردد. کبوتر برای دریافت اکسیژنِ بیشتر ارتفاعش را کم می‌کند و پس از اکسیژن‌گیری دوباره اوج می‌گیرد. 

خب، این برای قدیم بود که دمای هوا نهایتا ۳۵ درجه می‌شد و اکثر روزهای تابستان مخصوصأ تیر ماه مطبوع و دلنشین بود. اما با عوض شدن شرایط زیست محیطی، ما نیز باید سبک پرش کبوتران‌مان را عوض کنیم. در آب و هوای امروزه ایران کبوتری که از اوج به تنگ بام بیاید به سختی می‌تواند دوباره خود را به اوج برساند. دلیل آن هم کاملأ مشخص است. وقتی کبوتر تا ۱۰۰ متری بام پایین بیاید که معمولا نزدیک به ظهر است دما حاصله از انعکاس خورشید ممکن است به بالای ۴۰ درجه برسد، همین امر بالا رفتن را برای کبوتری که ۴ تا ۶ ساعت پریده و نیمه خسته است بسیار دشوار می‌کند. در نظر بگیرید سر ظهر کبوتری که تا تنگ بام آمده باید حداقل دوباره ۷۰۰ متر اوج بگیرد تا به هوای خنک‌تر برسد. همین پرش ده، بیست دقیقه‌ای می‌تواند دمار از کبوتر در بیاورد. برای اثبات این حرف به لیست مسابقات نگاه کنید. خواهید دید که هر بار که کبوترها به تنگ بام آمده‌اند خیل عظیمی از آنها نشسته‌اند. چون همین بالا رفتن در گرمای شدید انرژی هنگفتی از آنها میگیرد. 

قبلأ توضیح داده‌ایم که در ازای هر صد متر که از سطح زمین بالا میرویم هوا بین یک تا دو درجه خنک‌تر می‌گردد. کبوتر قادر است تا ۳۰۰۰ متر بالا برود. حالا اگر دل مایه را ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر و دمای سطح زمین را هم ۴۰ درجه در نظر بگیریم، دمای هوا در آن بالا بین ۲۰ تا ۳۰ درجه خواهد بود. یعنی هوای پاک و خنکِ مناسب پرش. کبوتری که خود را آن بالا نگه دارد به هیچ عنوان گرمای هوا اذیتش نمیکند. پس این تفکر که کبوتر مایه رو در هوای جهنمی پرش کرده کاملآ غلط است. اما مساله کمبود اکسیژن چه می‌شود؟

مسلمأ کبوتر باید پایین بیاید. اما ما کبوتری را می‌خواهیم که زیاد پایین نیاید. مثلا از ۱۵۰۰ متری به ۱۰۰۰ متری، یا از ۱۰۰۰ متری به ۵۰۰ متری جهت اکسیژن‌گیری بیاید. این نوع کبوتر دارای شش‌هایی حجیم است. این ششها به محض پر شدن از اکسیژن غلیظ‌تر او را مجبور به رفتن به دل مایه می‌کنند. بر خلاف کبوتر "نماشو" این کبوتر در نیمه خوب هوا بالا و پایین می‌کند و فشاری به او وارد نمی‌شود. اینجاست که ما کبوتری ساخته‌ایم که به راحتی بالای ۸ ساعت بپرد و وقتی که نشست قور بکشد و مستی هم بکند. چیزی که اکثر کبوترپرانهای ایرانی آن را هرزی اعلام می‌کنند. چون عملأ این برایشان غیر قابل قبول است که کبوتری بالای ۸ ساعت بپرد و هنوز سرحال باشد. چراکه همیشه با کبوتری سر کار داشته اند که در طول پرش چندین بار بالا و پایین می‌کند و این عمل کل انرژی اورا می‌گیرد. هرگز آن کبوتر استثنایی که یک بار در کل مدت پرش در همان اوایل صبح سحر که دمای هوا خنک است به دل مایه بچسبد را تجربه نکرده‌اند. مسلمأ تعداد این گونه کبوتران ایرانی به خاطر همان توضیحی که در اول دادیم بسیار کم هستند که باید با توجه به تغییر آب و هوا بیشتر تکثیر شوند و اولویت هر گنجه‌ای با آنها باشد. عملأ از نظر ما کبوتر بالا و پایین کن مردود است. این "زیبایی"  پرش به درد شرایط کنونی مخصوصأ مسابقات نمی‌خورد. پرش نمایشی در تنگ بام یا میانتو، مخصوص کبوتر نوین ایرانی نیست. کبوتر نوین بلندپرواز ایرانی در دل مایه به نمایش می‌پردازد. اگر ما مایل به دیدن نمایشش هستیم بهتر است که مجهز به دوربین بشویم. چرا که او از موضع خود تا آخرین لحظه پایین نخواهد آمد. 

پیروز و سربلند باشید.


کوچک شما،

حمیدضیا



چرا ما کبوترهای‌مان را کبک نمی‌کنیم؟

درود و عرض ادب خدمت عزیزان،


فصل بهار نزدیک میشود و خیلی از بزرگان کبوترپرانی و مسابقه در روزهای آتی به کبک کردن کبوترها مشغول می‌شوند. کاری که سنت دیرینه در کبوترپرانی سنتی، چه ایرانی، چه پاکستانی بوده است. قبل از هرچیز به دلایل این کار می‌پردازیم تا بتوانیم بهتر به موضوع نگاه کرده و نتیجه‌ای منطقی بدور از احساسات و جانبداری بگیریم. البته ناگفته نماند همانطور که بارها اذعان کرده‌ایم، هر فردی شیوه و روش خود را‌ در کبوترپرانی دارد و هیچ روشی درست مطلق یا غلط مطلق نیست. این روش‌ها تا زمانی که حیوان آزاری محسوب نشوند کاملا سلیقه‌ای هستند و درست می‌باشند.

حال به دلایل کبک کردن می‌پردازیم. گفته می‌شود: کبوتر را کبک ‌می‌کنیم تا پرهای سالم، تازه و قوی در بیاورد و در پرش به مشکل برنخورد. یا اینکه اگر کبک نکنیم در تیرماه وسط مسابقات و گرو به لک می‌روند.  این دو دلیل اصلی کبک کردن است. پس ما اگر بتوانیم خلاف این دو را ثابت کنیم احتیاجی به کبک کردن نداریم. یعنی همان برهان خلف.


کبوترهای یک کبوترپران متخصص اصولا بعد از پرش تیر ماه به گنجه ها برگشته و به لک (پرریزی سالانه) می‌روند و پرهایی نو در می آورند. این پرهای قوی به مدت یک سال یار کبوترها هستند. کبوتری که تا خرداد سال بعد در گنجه و خانه تور محصور است، اگر در شرایط درست و بهداشتی نگه‌داری شود دلیلی برای خراب شدن پرهایش وجود ندارد‌. کبوترداری که پرهای کبوترانش کثیف شده یا می‌شکنند، یا باید در سیستم نگه‌داری‌اش تجدید نظر کرده و یا کبوترهایش را کم کند. با این تفاسیر، در فصل بهار به راحتی می‌تواند پرها را بررسی کرده و فقط پرهای خراب یا کثیف را بکشد. 

مورد بعدی ترس از رفتن به لک در دوران مسابقه است، یعنی همان تیر ماه. نقش تغذیه در پر سازی و پرریزی بر کسی پوشیده نیست. تغذیه‌ی سیستم سنتی چند ایراد مهم دارد. اولأ از زمانیکه پرش و استرس شروع می‌گردد اکثر کبوترداران به ارزن خالی روی می‌آورند ارزن خالی یعنی تغییر ناگهانی در رژیم غذایی. این تغییر ناگهانی کبوتر را بعد از مدتی به لک می‌برد. مسلمأ کبوتری که به او لک مصنوعی (کبکی) داده نشده در این زمان به لک میرود. پس اگر ما تغذیه را عوض نکنیم کبوترها مثل همه پرندگان بعد از تیر به لک میروند. از طرفی «جویِ کامل» در اکثر سبدهای غذایی جایی به سزایی ندارد. در صورتیکه جو باید غذای اصلی کبوتر پرشی باشد. کبوتری که به جو عادت دارد دارای پرهایی قوی و مستحکم است و بر خلاف نظر قدیمی که می‌گوید جو کبوتر را به لک میبرد، اصلا به لک نمیرود. بله، اگر به طور ناگهانی به جو روی بیاوریم کبوترهای‌مان را به لک می‌بریم. اما کبوتری که جوخور است مثل بقیه پرندگان بعد از تیر ماه به لک می‌رود. ایراد بعدیِ تغذیه سنتی ناقص بودن آن است. کبوتر برای ساختن و نگه‌داری پرها احتیاج به انواع و اقسام دان‌ها دارد. جو، گندم، قره ماش، ارزن و ذرت خوب هستند اما کافی نیستند. تغذیه باید کامل باشد.

پس می‌بینیم که این دو دلیل کاملا نقض می‌گردند. اما خب برای محکم‌کاری به بررسی پٙر و دلیل علمی اشتباه بودن کبک کردن می‌پردازیم. بدون مقدمه اولین دلیل غیر طبیعی بودن این کار است. حرکتی که با قوانین طبیعی منافات داشته باشد بی شک مضرّ است. همین یک دلیل می‌تواند نافی این حرکت باشد. بهر جهت به بررسی جنس پر می‌پردازیم. بطور ساده پر ترکیبی از پروتئین‌ها، کلسیم و املاح است. در صورت کمبود هر یک از اینها، پرها ناقص و ضعیف به بار می‌آیند. اما چون پر برای پرنده از هر چیز دیگر مهم‌تر است سیستم طبیعی او برای ساختن پرهایی خوب مجبور است به بدن مراجعه کند و از ذخایر طبیعی موجود در بدن استفاده کند. عضلات، چربی، مفاصل و حتی استخوانها این ذخایر هستند. سوال پیش می‌آید، پس موادی که از دان به کبوتر می‌رسند را چرا محاسبه نکردی؟ درست است. بنابراین به محاسبه تغذیه نیز می‌پردازیم. هر کبوتر روزانه در بهترین حالت ۳۵ گرم دان میخورد. بدن کبوتر در ظرف مدت ۲۴ ساعت فقط قادر است مواد موجود را از این مقدار دان بگیرد. برای مثال پروتئین را در نظر بگیریم. مثلاً ۴ گرم پروتئین ( اعداد واقعی نیستند و فقط جهت مثال استفاده شده‌اند). این ۴ گرم باید صرف سوخت و ساز  و تولید عضلات گردد و علاوه بر آن پروتئین پرهای کبکی شده را نیز تأمین کند. اما در این حالتِ کبکی به ۱۰ یا ۱۲ گرم پروتئین روزانه احتیاج است. پس کبوتر با کمبود مواد اولیه مواجه می‌گردد. یعنی ورودی مواد اولیه به بدن کمتر از مقدار مورد استفاده پرهاست.

حال که علتِ ضرر کبک کردن یعنی نرسیدن مواد اولیه به پرها و استفاده از ذخایر موجود مشخص شد، یکی دیگر از معماهای کبوترپرانی سنتی حل می‌شود. معمای کت گرفتگی‌ی بی رویه در تمرینات تیرماه که اکثراً برای کبوتران سنگین‌پر اتفاق می‌افتد. وقتی این کمبودها در بدن وجود داشته باشد مخصوصاً کلسیم و املاح، کت‌گرفتگی در کبوترهای برتر، امری متداول می‌گردد. در نتیجه می‌توان علت اصلی کت‌گرفتگی را کبک کردن دانست.


موردی که اکثر کبوترداران در ارتباط با کبک کردن در نظر نمی‌گیرند و شاید مهم‌ترین ایرادی باشد که می‌توان به این کار گرفت، استرس ناشی از کبک کردن است. کبوترهای کبک قادر به پریدن و روی نی رفتن نیستند. آنها باید کف گنجه ها با تعداد بالا بنشینند. مرتباً برای جای بهتر دعوا می‌کنند و روی مدفوع قدم می‌زنند( اکثر گنجه‌های سنتی فاقد توری زیر پا هستند). این استرس علاوه بر ضعیف کردن کبوترها راه را برای ورود بیماری‌هایی چون پنیرک خشک و مرطوب و یا کاکسیدیوسیز ( مدفوع اسهالی سبز غلیظ) باز میکند. فراموش نکنیم که کبوتر، «مرغ» نیست و باید روی نی بنشیند. حال کبوتردار محبور است برای پیشگیری به دارو روی بیاورد که خود نیز به نوعی کبوترها را تضعیف می‌کند. 


حال من سوالی از دوستانی که کبک می‌کنند می‌پرسم.


«وقتی ما با کبوتران‌مان با چنین سیستم غلطی برخورد میکنیم، چگونه باید انتظار داشته باشیم که ساعت واقعی‌ِشان را به ما نشان بدهند؟!»


تشکر از همراهی شما. موفق و مؤید باشید.


کوچک شما،

حمید ضیا


1 2 3 4 5 ... 17 >>